Podatek od czynności cywilnoprawnych

PRZEDMIOT OPODATKOWANIA

Zgodnie z Ustawą z dnia 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. nr 101, poz. 649) podatek PCC płacony jest od zawieranych następujących czynności cywilno-prawnych:

  • umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych; obowiązek podatkowy ciąży na kupującym,
  • umowy zamiany rzeczy i praw majątkowych; obowiązek podatkowy ciąży na stronach umowy,
  • umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku; obowiązek podatkowy ciąży na na biorącym pożyczkę,
  • umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy; obowiązek podatkowy ciąży na obdarowanym,
  • umowy dożywocia; obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności nieruchomości,
  • umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat; obowiązek podatkowy ciąży na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności,
  • ustanowienie hipoteki; obowiązek podatkowy ciąży na składającym oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki,
  • ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności; obowiązek podatkowy ciąży na użytkowniku lub nabywającym prawo służebności,
  • umowy depozytu nieprawidłowego; obowiązek podatkowy ciąży na przechowawcy,
  • umowy spółki; w przypadku umowy spółki cywilnej obowiązek podatkowy ciąży na wspólnikach, a przy pozostałych umowach spółki - na spółce, oraz zmiany powyższych czynności, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania PCC.

 Opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych są także orzeczenia sądów (w tym również polubownych) oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak wyżej wymienione czynności cywilnoprawne.

MOMENT POWSTANIA OBOWIĄZKU PODATKOWEGO

Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych powstaje z chwilą:

  • dokonania czynności cywilnoprawnej,
  • podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną,
  • złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcia umowy ustanowienia hipoteki,
  • uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody,
  • powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej – jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a następnie powołuje się przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt jej dokonania.

Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność.

ZWOLNIENIA Z PODATKU OD CZYNNOŚCI CYWILNO-PRAWNYCH

Podstawowym zwolnieniem z PCC jest zasada, że jeśli transakcja jest opodatkowana podatkiem VAT, to jednocześnie nie może podlegać podatkowi PCC. Poza ww. regulacją ustawodawca zamieścił w ustawie (art. 8 oraz art.9) liczny katalog zwolnień podmiotowych oraz przedmiotowych z podatku od czynności cywilnoprawnych. Zwolnienia przedmiotowe dotyczą m.in.: sprzedaży bądź przeniesienia własności nieruchomości, sprzedaży walut obcych, obligacji i bonów skarbowych, niektórych umów pożyczek.